สงขลา - หาดใหญ่ ข่าวสงขลา และสังคมคนใต้ สงขลาทูเดย์ดอทคอม [ songkhlatoday ]

อาสาพลิกฟื้นภูมิปํญญา 'ไตปลาแห้ง' กลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรี

    "อาหารพื้นบ้านภาคใต้"  คือ มรดกทางวัฒนธรรมอย่างหนึ่งที่เราไม่ควรจะมองข้าม หรือทอดทิ้งให้เป็นแค่ "มรดก" ที่ปรากฏอยู่แค่บนตำราอาหาร และลืมเลือนกันไป  แต่อยากให้ "อาหารภาคใต้" ยังคงอยู่ใน ครัวเรือน บนโต๊ะอาหารจริง ๆ  และรู้สึกภูมิใจในความมีเอกลักษณ์ของอาหารไทยแท้ไม่แพ้ อาหารของภาคอื่นหรือชาติอื่น

    อาหารพื้นบ้านภาคใต้ จะมีรสเผ็ด รสเค็ม รสเปรี้ยว ชาวใต้ถือเป็นผู้โชคดีที่มีผักพื้นบ้านที่หลากหลายมากเมื่อเทียบกับภาคอื่นและคนใต้ก็นิยมรับประทานผักมาก  อาหารของชาวใต้จะมีรสร้อน  รสเผ็ด  กลิ่นฉุนของเครื่องเทศ  ว่าไปแล้ววัฒนธรรมการบริโภคอาหารพื้นบ้านของชาวใต้มีความเหมาะสมกับภาวะภูมิอากาศและภาวะสุขภาพอย่างมาก  เพราะภาคใต้มีภูมิอากาศร้อนชื้น  ทำให้ง่ายที่จะเป็นหวัด  หรือเจ็บป่วย  เนื่องจากความเย็นชื้นของอากาศ  แต่อาหารพื้นบ้านที่รับประทานส่วนมากจะมีรสเผ็ดร้อน  ช่วยให้ร่างกายอบอุ่น  ช่วยป้องกันความเจ็บป่วยได้เป็นอย่างดี

    ชาวใต้จะรับประทานข้าวเจ้ากับแกงเหลือง  แกงส้ม  ยำ กุ้งเสียบ น้ำยาปักษ์ใต้ แกงไตปลา(แกงพุงปลา) และที่สำคัญ คือ  น้ำพริก  น้ำพริกจะเคียงข้างอยู่กับ ?ผักเหนาะ?  จานโต  ผักเหนาะจะเป็นผักดิบ  ผักลวกหรือผักต้มและผักดองที่ได้จากผักพื้นบ้านเกือบทุกอย่างในท้องถิ่น  นอกจากนี้น้ำบูดู  กะปิ  ก็เป็นส่วนประกอบสำคัญของอาหารพื้นบ้านภาคใต้ ชีวิตของคนภาคใต้เกี่ยวข้องกับท้องทะเล อาหารการกินส่วนใหญ่มาจากทะเล ซึงถ้ามีมากเกินรับประทานก็จะนำอาหารที่ได้จากทะเลนั้นมาทำการถนอมอาหาร แกงไตปลา(แกงพุงปลา) ภูมิปัญญาของชาวใต้ที่สามารถนำส่วนผสมมาปรุงรสชาติเป็นสิ่งที่สะท้อนลักษณะของคนใต้ได้อย่างชัดเจน

    ไตปลา หรือ ?พุงปลา? เป็นอาหารที่เกิดจากการนำวัสดุเศษเหลือจากการประมง นั่นคือเครื่องในปลานำมารีดของเสียออก แล้วหมักด้วยกรรมวิธีภูมิปัญญาชาวบ้าน หลังจากนั้นก็จะนำมาปรุงเป็นแกงไตปลาซึ่งมีรสชาติเผ็ดและเค็ม กลุ่มแม่บ้านชนชนทุ่งรี หนึ่งในกลุ่มแม่บ้านแห่งเทศบาลเมืองคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขล่า ได้รวมตัวกันผลิตแกงไตปลาแห้งออกมาจำหน่ายเพื่อเป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์และสร้างรายได้เสริม ในช่วงแรกๆ มีคุณอัมรา อรัญดร ดำรงตำแหน่งประธานกลุ่มแม่บ้านและได้รับเงินสนับสนุนจากเทศบาลตำบลคอหงส์ในการดำเนินการ แต่เนื่อจากมีปัญหาบางประการขึ้น จึงทำให้กลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรีต้องหยุดดำเนินการผลิตแกงไตปลาแห้งชั่วคราว

    กระทั่งนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ สร้างชื่อ เข้าชิงชนะเลิศในโครงการ ?กล้าใหม่...ใฝ่รู้? ปีที่ 3 (SCB Challenge 2008) ในโครงการกล้าใหม่...สร้างสรรค์ชุมชนที่ทางธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด(มหาชน) เป็นผู้จัดโครงการนี้ จากจำนวน 336 ทีม ของสถาบันการศึกษาชั้นนำของประเทศ 108 สถาบัน ทีมบลูเวป(Blue Wave) นักศึกษาของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ สามารถเข้าชิงชนะเลิศ เป็นหนึ่งในสามทีมในโครงการกล้าใหม่...สร้างสรรค์ชุมชน ของธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด(มหาชน)พร้อมๆ กับทีมนิสิตรั้วสีชมพู จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย และทีมแม่โจ้จังหวัดแพร่ ทีมที่ชนะเลิศ จะได้รับถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

    ทีมบลูเวป(Blue Wave) ประกอบด้วยนักศึกษาชั้นปีที่4 คณะอุตสาหกรรมเกษตรของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จำนวน 3 คน คือนส.วัชราภรณ์ ถาวรพันธ์(หัวหน้าทีม),นายอาซู บุงวังและนส.ราชาวดี วงศ์ศรีชัย ขออาสาใช้โอกาสนี้พลิกฟื้นกลุ่มแม่บ้านทุ่งรีให้สามารถผลิตแกงไตปลาแห้งขึ้นมาอีกครั้ง โดยที่สมาชิกในทีมบลูเวป(Blue Wave) มีความต้องการที่จะนำความรู้ด้านวิยาศาสตร์การอาหารและวิศวอุตสาหการมาประยุกต์ใช้กับโครงการ มุ่งหวังจะสร้างรากฐานการผลิต การจัดจำหน่าย และการบริหารจัดการที่เข้มแข็งให้กับกลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรีให้สามารถยืนหยัดได้ด้วยตนเองและดำเนินงานอย่างมั่นคงต่อไป ในการนี้ นักศึกษาได้มีวิสัยทัศน์ของโครงการ เพื่อที่ผลิตแกงไตปลาแห้งที่ได้มาตรฐานเข้าสู่ตลาดทั้งในและนอกประเทศ โดยยึดหลักการ ในการนำผลิตภัณฑ์จากชนบทออกสู่สากล ( From the Local to the Global ) ซึ่งจะสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่มีความต้องการให้จะนำ ครัวไทยสู่ครัวโลกด้วย สำหรับทางด้านพันธกิจของโครงการ มีดังนี้

1. ศึกษาข้อมูลด้านการตลาดและกรรมวิธีการผลิตแกงไตปลาแห้งให้ได้มาตรฐานสากล
2. พัฒนาและปรับปรุงการผลิตผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง
3. ฝึกอบรมสมาชิกกลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรีอย่างสม่ำเสมอ
4. สร้างเครือข่ายของกลุ่มแม่บ้านชุมชนอื่นภายในจังหวัดสงขลา
5. จะนำผลิตภัณฑ์เข้าสู่การคัดสรรโอทอป 5 ดาว ในระดับประเทศ

        ในเรื่องวัตถุประสงค์ของโครงการ ทางทีมบลูเวป ( Blue Wave ) ได้ตั้งเป้าหมาย ดังนี้

1. ผลิตและจัดจำหน่ายแกงไตปลาแห้งที่มีคุณภาพสูงและตรงตามมาตรฐานสากล
2. เพื่อให้สมาชิกในชุมชนทุ่งรี มีรายได้เสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
3. เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้เรื่องกรรมวิธีการผลิตแกงไตปลาแห้งระหว่างสมาชิกในและนอกชุมชน
4. เพื่อให้สมาชิกในชุมชนได้มีกิจกรรมร่วมกัน ทำให้เกิดความสามัคคีของสมาชิกภายในชุมชน เป็นวิธีสร้างความเข้มแข็งให้กับสังคม

    กลุ่มเป้าหมาย :

สมาชิกชุมชนทุ่งรี ต.คอหงส์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ซึ่งเป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ข้างรั้วมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่     พื้นที่ดำเนินการ : ชุมชนทุ่งรี ต.คอหงส์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา

    ผลที่คาดว่าจะได้รับ :

1. เพิ่มรายได้ให้แก่สมาชิก มีเงินหมุนเวียน เพื่อเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชนทุ่งรี
2. สร้างความรักใคร่สามัคคีและพัฒนาองค์ความรู้ระหว่างคนในและนอกชุมชนการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆของคณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เช่น
   • ศูนย์พัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรเพื่อการส่งออก
   • ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารฮาลาล

สำหรับกำหนดการแข่งขันโครงการ ?กล้าใหม่...สร้างสรรค์ชุมชน? (รอบชิงชนะเลิศ) 22 - 25 มกราคม 2552 ณ EVENT HALL 106 ศูนย์นิทรรศการและประชุมไบเทค(BITEC) บางนา

    วันพฤหัสบดีที่ 22 มกราคม 2552
13.00 น. ลงทะเบียนห้องพัก โรงแรมAll Season Gold Orchid Bangkok

    วันศุกร์ที่ 23 มกราคม 2552
09.00 ? 22.00 น. ทุกทีมเข้า set up นิทรรศการของสถาบันตนเอง

    วันเสาร์ที่ 24 มกราคม 2552
07.00 - 08.00 น. รับประทานอาหารเช้า 08.00 - 08.30 น. เดินทางออกจากที่พักไปยัง EVENT HALL 106 ศูนย์นิทรรศการและประชุมไบเทค(BITEC) บางนา 08.30 - 09.00 น. ลงทะเบียนและเตรียมความพร้อมของนิทรรศการ 09.00 - 09.30 น. พิธีเปิดการแข่งขันโครงการ ?กล้าใหม่...ใฝ่รู้? รอบชิงชนะเลิศระดับประเทศ 09.00 - 15.30 น. ทุกทีมประจำอยู่ที่บูธของสถาบันตนเอง 15.30 - 17.30 น. การนำเสนอโครงงานและผลงานต่อกรรมการของ 3 ทีม ที่ผ่านเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศ 17.30 - 18.00 น.  พักผ่อนตามอัธยาศัย 18.18 - 18.15 น. พิธีประกาศผลและมอบรางวัล 18.15 - 20.00 น. รับประทานอาหารร่วมกันและชมการแสดง 20.00 - 20.30 น. เดินทางกลับที่พัก

    วันอาทิตย์ที่ 25 มกราคม 2552
ก่อน 12.00 น.  เดินทางกลับโดยสวัสดิภาพ

    ถ้านักศึกษา ของทุกมหาวิทยาลัย สามารถมีโครงการช่วยเหลือชาวบ้านจริงๆ แบบนี้  ย่อมเป็นที่แน่นอนอยู่แล้วว่า สภาวะเศรษฐกิจของประชาชนทั่วทุกหนแห่งในประเทศไทย ย่อมมี แต่ความสุข ความเจริญ มีความเป็นอยู่อย่างดีขึ้น แม้ไม่ร่ำรวย แต่ความสุขใจที่สามารถใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์  ก่อให้เกิดความรักใคร่สามัคคีกันในหมู่ประชาชน และที่สำคัญที่สุดได้ดำรงชีวิต เจริญรอยตามพระราชดำริขององค์ในหลวงท่าน ที่ต้องการให้  ประชาชนยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  ย่อมเป็นจริงทั่วทุกถิ่นแผ่นดินไทย


    วันที่ 17 มกราคม 2552 เวลา 18.00 น. ที่ผ่านมางานสังสรรค์กลุ่มพัฒนาสตรี-อสม.สัมพันธ์ ณ โรงแรมบีพีแกรนด์  อ. หาดใหญ่ จ. สงขลา นายครั่น ทวีรัตน์ นายกเทศมนตรีเมืองคอหงส์ ได้กล่าวว่า ?กระผมขอแสดงความยินดีกับทีมฺ Blue wave นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ที่ได้ช่วยเหลือให้กลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรี สามารถทำการผลิตแกงไตปลาแห้งที่ได้คุณภาพ  จนสามารถผ่าน อย.และจดทะเบียนเป็นสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (โอทอป )ในปี 2552 ได้ อีกทั้งสามารถวางจำหน่ายสินค้าไปทั่วทั้งจังหวัดสงขลาและจังหวัดใกล้เคียง
ในฐานะที่กระผมดูแลเทศบาลเมืองแห่งนี้  ต้องขอขอบใจในความตั้งใจจริง ความทุ่มเท ความเสียสละ ทั้งเวลา กำลังกาย กำลังใจ อีกทั้งมีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาผลิตภัณฑ์นี้จนเป็นสินค้าส่งออกไปต่างประเทศ ซึ่งรายได้จากการขายผลิตภัณฑ์ย่อมช่วยให้ชาวบ้านมีความเป็นอยู่ดีขึ้น โดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ตามคำขวัญของกลุ่มแม่บ้านที่กล่าวว่า ? เดินตามรอยพ่อ สู่ความพอเพียง อย่างยั่งยืน?
กระผมและเจ้าหน้าที่เทศบาลเมืองคอหงส์ทุกคน พร้อมที่จะช่วยเหลือทุกด้านเท่าที่จะสามารถทำได้ เพื่อให้นักศึกษา ทีมฺ Blue wave สามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและสามารถบรรลุผลสำเร็จตามที่ตั้งใจไว้ และท้ายสุดกระผมขอขอบคุณและขอแสดงความยินดีกับกลุ่มแกงไตปลาแห้ง แม่บ้านชุมชนทุ่งรี ที่ดำเนินงานจนประสบผลสำเร็จเป็นที่น่าพอใจในระดับหนึ่งด้วยครับ?

    คุณจิตติมา จินนะวงศ์ นักพัฒนาชุมชนเทศบาลเมืองคอหงส์ ได้กล่าวว่า ?พี่จิตดีใจมากค่ะ ที่ทางทีม Blue wave ซึ่งเป็นกลุ่มนักศึกษา คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พี่จิตขอเรียก กลุ่มน้องแก้มและคณะนะค่ะ  พี่จิตขอแสดงความยินดีที่ทีมน้อง สามารถผ่านเข้าสู่รอบ 3 ทีมสุดท้าย ของโครงการกล้าใหม่...สร้างสรรค์ชุมชน ของธนาคารไทยพาณิชย์    จำกัด        ( มหาชน )  ซึ่งทีมของน้องแก้ม จะมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ที่ผลักดันให้กลุ่มแม่บ้านสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์และออกจำหน่ายได้อย่างยั่งยืนตลอดไป และพี่จิตขอฝากกลุ่มแม่บ้านชุมชนอื่นๆ ซึ่งอยู่ภายใต้เทศบาลเมืองคอหงส์ จำนวน 30 กลุ่มให้นักศึกษาเสนอต่อรุ่นน้อง ให้จัดทำโครงการดีๆ มีคุณภาพและประสิทธิภาพ เสนอหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งอยากให้นักศึกษารุ่นน้อง มีความทุ่มเทเสียสละ แรงกาย  แรงใจเหมือนกลุ่มของน้อง ทั้งนี้เพื่อช่วยให้ชาวบ้านมีฐานะความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และพี่จิตขอให้ทีมของน้องแก้มประสบผลสำเร็จ และหวังว่าทีมของน้องแก้มยังคงอยู่ช่วยเหลือกลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรีตลอดไปนะคะ  และขอขอบคุณอีกครั้งค่ะ ?

    คุณนันทมล ทวีกุล รองประธานกลุ่มพัฒนาสตรี เทศบาลเมืองคอหงส์ ได้กล่าวว่า ? ดิฉันได้เห็นผลงานของนักศึกษาที่ตั้งใจจะมาทำประโยชน์ให้กับกลุ่มแม่บ้านชุมชนทุ่งรี  นักศึกษากลุ่มนี้เขามีความตั้งใจจริงๆ ทำงานหนักมาก ดิฉัน ในนามกลุ่มแม่บ้านทั้งหมด  ขอแสดงความยินดีกับทีม Blue wave ที่ผ่านเข้ารอบ 1 ใน 3 ทีมของประเทศในการแข่งขัน โครงการกล้าใหม่... สร้างสรรค์ชุมชน ของธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด  ( มหาชน ) ดิฉันขอให้คณะนักศึกษาประสบความสำเร็จในการดำเนินงานโครงการ เพื่อที่จะทำให้กลุ่มแม่บ้าน สามารถผลิตและพัฒนา ผลิตภัณฑ์แกงไตปลาแห้งให้ยั่งยืนตลอดไป และขอฝากกลุ่มแม่บ้านกลุ่มอื่นๆให้กลุ่มนักศึกษาช่วยส่งเสริมให้ผ่านมาตรฐานสากลด้วย  เพื่อให้ผลิตภัณฑ์สามารถวางจำหน่ายได้ทั่วไป  ซึ่งเป็นรายได้เสริมของกลุ่มแม่บ้านให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ขอขอบใจนักศึกษาที่มีความตั้งใจจริงในการทำงานให้บรรลุผลสำเร็จตามที่ได้ตั้งเป้าหมายไว้และขอให้นำความรู้มาใช้ประโยชน์เพื่อชุมชนตลอดไป ?