สงขลา - หาดใหญ่ ข่าวสงขลา และสังคมคนใต้ สงขลาทูเดย์ดอทคอม [ songkhlatoday ]

เมื่อความขัดแย้งที่เกิดขึ้นมิใช่มีเฉพาะในพื้นที่ด้ามขวาน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพียงเท่านั้น  กลับขยายพื้นที่จากด้ามสู่หัวขวาน หรือใจกลางของขวาน  หลังจากเหตุการณ์สลายการชุมนุมกลุ่มคนเสื้อแดงเมื่อ 19 พ.ค. ที่ผ่าน  และตามต่อด้วยปัญหามากมายที่รัฐบาลควรรับแก้ไขอย่างเร่งด้วย  ไม่ว่าเรื่องปากท้อง  ความเชื่อมั่น  หรือความยุติธรรม

เมื่อการขับเคลื่อนประเทศของรัฐบาลมีปัญหาทำให้ต้องตั้งคณะทำงานเพื่อสร้างความเชื่อมั่นและแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดภายในประเทศ  และด้วยเหตุนี้จึงเกิดคณะกรรมการปฏิรูปประเทศขึ้นมา  ภายใต้การนำของ นายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน  และได้เปิดเผยรายชื่อจำนวน  19  ท่าน  ของคณะกรรมการปฏิรูปประเทศ  เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม ที่ผ่านมา โดยจะทำงานร่วมกับอีก  27  ท่านจากคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปประเทศ ที่มี นพ.ประเวศ วะสี เป็นประธาน  ในรายชื่อของคณะสมัชชาปฏิรูปประเทศหนึ่งในนั้นมีชื่อของ ผศ.ชิดชนก ราฮิมมูลา คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ผู้ที่ทำงานอยู่ในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้อยู่ด้วย  ทำให้ประเด็นของพื้นที่แห่งนี้จะถูกผลักดันเข้าไปในการปฏิรูปประเทศในครั้งนี้ด้วยหรือไม่

ความเป็นผู้หญิงหนึ่งเดียวของพื้นที่ที่ถูกเสนอชื่อเข้าร่วมคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปประเทศ  ทำให้คิดว่างานนี้เป็นงานที่หนัก  แต่ก็เป็นโอกาส  ผศ.ชิดชนก  ราฮิมมูลา  ได้ให้สัมภาษณ์ว่า  ?คิดอย่างเดียวว่างานนี้คงเป็นงานที่หนัก  และเป็นระยะเวลา 3 ปี  เรื่องการปฏิรูปประเทศไม่ใช่เรื่องง่าย  แต่คิดว่ามันเป็นโอกาสที่ดี  ยังดีกว่าไม่ได้คิดที่จะทำอะไร  หลายฝ่ายบอกคงไกลเกินจริง  แต่คิดว่าบางอย่างที่ควรเปลี่ยนก็ควรใช้ช่องโอกาสนี้?

แฝดอิน ? จัน ถูกใช้เรียกแทน คณะกรรมการปฏิรูป กับ คณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป  ถึงว่าบางกระแสจะเรียกว่า  เป็นหุ่นกระบอก หรือว่าตัวหนังตะลุง ก็ตามแต่เมื่อมีการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการสิ่งที่ต้องมาดูคือการขับเคลื่อนเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นนำไปสู่การปฏิรูปประเทศ

บทบาทหลักของคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป  ผศ.ชิดชนก  กล่าวไว้ว่า  ?เพื่อสร้างสังคมที่มีความเป็นธรรมตามความฝันของเราเป็นอย่างไร  เราควรจะนำเสนอมาตรการอะไรเพื่อให้ลดความเหลื่อมล้ำ?สร้างเป็นธรรม  ลดความเหลื่อมล้ำ?  เพราะว่าทุกมุนของประเทศมีความเหลื่อมล้ำที่ต่างกัน  เราต้องหารประเด็นตรงนี้ให้ได้ก่อน  และนำเสนอข้อมูลไปยังทีมของท่านอานันท์?

การประชุมกว่า 5 ชม. ของคณะกรรมการครั้งแรกวันที่ 14 ก.ค.  ที่บ้านพิษณุโลก  ทำให้ได้เป้าหมายหลักของการปฏิรูปว่ามีแนวทาง 5-6 เรื่อง ได้แก่  การปฏิรูปการใช้ที่ดินที่ไม่เป็นธรรม - เสนอมาตรการทางภาษีเพื่อลดการเหลือมล้ำ - การกระจายอำนาจไปยังท้องถิ่น - ปรับปรุงระบบการศึกษา - ความยากจน ปัญหาปากท้อง - แก้ไขปัญหาระบบยุติธรรม - ระบบสวัสดิการ ? การปฏิรูปข้าราชกา

ประเด็นปัญหาที่ถูกยกมาเพื่อการปฏิรูปล้วนเกี่ยวกับข้องกับเรื่องกลไกรัฐ  จากการนำเสนอที่ประชุมที่ผ่านมา  แม้ว่าจะมีวางนโยบาย และยุทธศาสตร์ดีอย่างไร  แต่ถ้ากลไกรัฐไม่สามารถปฏิบัติได้ ก็ไม่ได้เกิดประโยชน์  ต้องนำกลไกรัฐเข้ามาปฏิรูปด้วย  ไม่สามารถแยกออกได้  หากภาครัฐไม่ให้ความร่วมมือก็จะออกมาเหมือนกับรายงานของ คณะกรรมการอิสระเพื่อความสมานฉันท์แห่งชาติ (กอส.) เราเห็นเลยว่ารายงานทำมาอย่างยาวนาน แต่กลับไม่ได้ถูกนำมาขับเคลื่อนแต่อย่างใด

เราไม่ได้คิดว่าบทสรุปตรงนี้จะออกมาเป็นเล่มเหมือนกับงานของ กอส.  เพราะคิดว่าแต่ละคนที่เข้ามาตรงนี้ไม่ใช่นักวิชาการสักส่วนใหญ่  ล้วนแต่เป็นนักปฏิบัติ  อย่างมากก็เป็นการรายงานไปว่า  ปัญหาความเลื่อมล้ำคืออะไร  ความไม่เป็นธรรมคืออะไร  มาตรการคืออะไร    และเราก็ไม่ได้เน้นการประชุม เราจะเน้นการปฏิบัติมากกว่า  เราคิดว่าต้องมีวิธีการอื่นที่ต่างไปจากเดิม  อาจารย์ชิดชนก  อธิบาย

?ในส่วนนโยบายของการแก้ปัญหาชายแดนใต้ที่ได้ยกตัวอย่างเมื่อตอนที่ได้ประชุมครั้งที่แล้ว  หลายๆ นโยบายเป็นนโยบายที่ดี  แต่เมื่อแปลงสู่การปฏิบัติ ทำไม่ได้จริงตามนั้น  มันมีเงื่อนไขของกลไกของรัฐ  เลยทำให้ไม่สำเร็จตามนโยบายที่ได้วางไว้  เราควรจะเปิดโอกาสให้ข้าราชการระดับล่างได้พูดมากขึ้นโดยไม่มีผู้บังคับบัญชา  จะได้รู้ว่าสิ่งที่เขาทำอยู่  ทำไม่ได้เพราะอะไร  เพราะนายหรือไม่  เพราะเรื่องกลไก  งบประมาณ  หรือว่าอะไร  ทุกครั้งที่มีรายงานผลการปฏิบัติงานของราชการ  ก็มีการรายงานมาเป็นชั้นๆ  และรายงานก็จะออกมาว่า ทุกอย่างดีแล้ว  เดินมาถูกทางแล้ว  แต่จากเหตุการณ์ที่ผ่านๆ มางบประมาณหมดไปแสนล้าน  มันดีขึ้นดีตามรายงานจริงหรือเปล่า?

จาการประชุมคณะกรรมการชายแดนภาคใต้  ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เมื่อวันที่ 20  ซึ่งมี ผศ.ชิดชนก  เป็นหนึ่งในคณะอนุกรรมการฯ นี้ด้วย ได้ข้อสรุปเกี่ยวกับเรื่องการต่อต้านการซ้อมทรมาน  การสร้างเขื่อนไข  หรือการระงับใช้กฎหมายพิเศษชั่วคราว  ควรที่จะเสนอผ่านการประชุมของคณะกรรมการสมัชชาในรอบหน้าได้ทันที  เนื้อหาการประชุมต้องมีการกำชับให้ระมัดระวังไม่ให้เจ้าหน้าที่ของรัฐไปละเมิดสิทธิ  และน่าจะมีการย้ายศูนย์สักถาม  เพราะว่าจุดนี้เมื่อทำไปแล้วกลับก่อให้เกิดการมองมุมกลับว่า  ขัดต่อการสร้างสันติสุขในพื้นที่

การประชุมของรัฐที่ทำได้ก็เพียงแต่การลงมาเก็บข้อมูล  มาจัดประชุม  สัมมนาแลกเปลี่ยน หรือเวิร์คช็อป  มันเฟ้อแล้วสำหรับประชาชนในพื้นที่  เราเอาประชาชนมารับความคิดเห็นมากมาย  แล้วมันก็จบแค่ตรงนั้น  แต่ตอนนี้ที่สำคัญคือว่า เราต้องทำอย่างไร ที่จะแก้ปัญหาแต่ละปัญหาให้มันเห็นผลที่ละเรื่องๆ ไป  แม้มันจะต้องใช้เวลา  ประเด็นเขตปกครองพิเศษ  ไม่ได้ถูกระบุว่าเป็นประเด็นแร่งด่วนที่ต้องทำเพราะว่าเรื่องนี้เราจะพูดแทนประชาชนไม่ได้  เราต้องถามความคิดเห็นของประชาชน ว่าเขาคิดอย่างไร  เพราะทุกวันนี้เราได้ความคิดเรื่องเขตปกครองพิเศษจากนักวิชาการ  จากชนชั้นนำ(Elite) เพราะเมื่ออำนาจการปกครองได้ไปแล้ว มันจะไปอยู่กับใคร  ถึงทุกวันนี้เราไม่ได้มีอำนาจเขตปกครองพิเศษ เรามีการกระจายอำนาจแบบ อบต.  ซึ่ง 90 เปอร์เซ็นต์ เป็นมลายูมุสลิมอยู่แล้ว  เราต้องมาประเมินตรงนี้ อย่างน้อยเขาก็มีอำนาจในระดับหนึ่ง  แม้จะอยู่ภายใต้โครงสร้างของรัฐไทยก็ตาม  เรามาดูว่า เขาได้ดูแลประชาชนเพียงพอแล้วหรือยัง  ผศ.ชิดชนก  แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเขตปกครองพิเศษ

  เพื่อการเข้าไปในพื้นที่ถึงประชาชนจริงๆ การสร้างเครือข่ายหรือตั้งคณะทำงานของคณะกรรมการสมัชชาฯ เป็นสิ่งที่ควรทำ  แต่สิ่งที่ต้องเปลี่ยนคือวิธีการระดมความคิดเห็น อาจารย์ชิดชนก กล่าวว่า  ประชาชนคงเบื่อกับการร่วมระดมความคิดเห็นเต็มที่แล้ว  เราต้องใช้วิธีอื่น  ที่สามารถลงไปสัมผัสกับประชาชนโดยตรง  โดยไม่ต้องผ่านแกน คงต้องปรึกษาก่อนว่าจะใช้วิธีการใด  แต่บางเรื่องก็สามารถส่งผ่านแกนมาได้ แต่บางประเด็นคงต้องยิงตรง  อย่างในเรื่องของงานพัฒนา  โดยเฉพาะเยาวชนนักศึกษา  เขายังไม่ได้รับอานิสงค์จากงบประมาณที่ลงมาอย่างมหาศาลนี้เลย  และความยากจนของครัวเรือนจำนวนอีกมากที่ยังคงจนอยู่เท่า

เมื่อถามถึงปัญหาเร่งด่วนระดับประเทศที่ควรเร่งทำ  อาจารย์ได้กล่าวว่า  ตอนนี้มีคดีความหลายคดีมากที่ได้รับการร้องเรียนขอความเป็นธรรมจากรัฐ  ในขั้นต้นควรเอาตรงนี้ขึ้นมาดูก่อนได้เลย  โดยไม่ต้องลงไปสำรวจแล้วว่ามีความเหลื่อมล้ำตรงไหน  ตรงที่เขาร้องเรียนมาเพื่อปลดปล่อยความทุกข์ยาก ควรที่ดึงขึ้นมาทำให้เร็วขึ้น ไม่ใช่รอให้ทำตามกลไกของรัฐ

ภายใต้การทำงานนี้ 3 ปี  สิ่งที่คาดหวังจะให้มันเกิดขึ้นมา  คือต้องการไฮไลท์ คดีความมั่นคงขึ้นมา  คนที่ไม่ได้มีความผิดอะไรจริงๆ แล้วต้องมาอยู่ในคุก เป็นเวลา 2 ปีกว่ารอการพิสูจน์ซากพยาน มันรู้สึกทรมาน  ครอบครัวของเขาล่มสลาย  ถ้าจะให้เป็นไปตามระบบศาล มันต้องมีวิธีการมากกว่านั้น  เพราะว่าการรอเป็นการสร้างเงื่อนไขเพิ่มขึ้นๆ  แล้วระบบกฎหมายไทยที่เน้นต่อพยานหลักฐานของรัฐ  ทำให้คนที่ไม่รู้เรื่องว่าเขาทำพลาดอะไรยังไงต้องมาถูกจำคุกไป  ควรที่จะต้องดึงคดีเหล่านี้ขึ้นดำเนินการให้เร็วขึ้น  เพราะเราจะเห็นว่าคดีที่ส่งฟ้องศาล  ถูกศาลตัดสินยกฟ้องมีเกินครึ่ง

?เช่นเดียวกับกรณีนี้การตัดสินคดีในส่วนของคดีความมั่นคงในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้  เพราะคนเกือบพันกว่าคน  อยู่เหมือนกับตกนรก  คิดว่าเรื่องนี้สามารถที่จะทำได้  เพราะรัฐมนตรียุติธรรม สังกัดพรรคประชาธิปัตย์  ควรจะทำงานชิ้นนี้ให้เห็นผลเลย  กระทรวงยุติธรรมเป็นหัวใจหลักในการแก้ไขปัญหาภาคใต้  แต่กลับทำงานอย่างไม่มีผลงาน  เราคาดหวังกับกระทรวงนี้มาก  แต่คุณเอาใครมานั่ง  คุณไม่มีใจในการแก้ไขปัญหาภาคใต้เลย  ขนาดที่ นายกฯตอนที่เป็นหัวหน้าฝ่ายค้านยังบอกเลยว่า  ความยุติธรรมเป็นหัวใจหลักในการแก้ปัญหาภาคใต้  ท่านควรที่จะรีเทป  กลับไปดูใหม่ว่า  จุดเริ่มต้นเมื่อยังไม่เป็นรัฐบาลเราเคยคิดอย่างไรกับการแก้ไขปัญหา  แต่ทำไมเมื่อเป็นรัฐบาลบางอย่างเรามองไม่เห็นมัน?  อาจารย์ชิดชนก  ทิ้งท้ายด้วยการวิจารณ์การทำงานของรัฐบาล

โดยทีมข่าวภาคใต้โฟกัส